آنچه با اين حواس جزئى درك مىشود به مناسبت مُدرِك ، به آن جزئى گفته و آنچه با مُدرِك كلى ، يعنى ادراك عقل كه محتاج به آلت ادراك ، نيست ، درك گردد ، به آن كلى گويند ، بدون تفاوت در مُدرَك و مُدرِك در متن واقع آن ، لا كلى و لا جزئى . « 1 » حاجى در ابطال اين مذهب مىفرمايد : متن واقعيت آنها باعث گشته كه يكى با درك جزئى ادراك شده و يكى با درك كلى ادراك گردد . و بالجمله : چون جزئى در متن واقع جزئى است ؛ لذا بايد مدرِك آن جزئى باشد و چون كلى در متن واقع كلى است ؛ لذا بايد ادراك آن به واسطهء درك كلى باشد .

--> ( 1 ) - رجوع كنيد به : اسفار ، ج 2 ، ص 10 ؛ شوارق الالهام ، ص 177 .